79/3 ميلي‌مولار نسبت به شاهد (85/2 ميلي‌مولار) در ژنوتيپ فجر به ترتيب 108، 112 و 16- درصد، در ژنوتيپ حسني 7-، 3- و 7- درصد، در ژنوتيپ شيرودي 54-، 20 و 41- درصد، و در ژنوتيپ طارم منطقه 14، 53- و 14- درصد بود. در حالي که در شرايط کربن دي‌اکسيد غني شده (700 ميکرومول در مول)، غلظت کلروفيل در سطوح نيتروژن 712/0، 42/1 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به شاهد (85/2 ميلي‌مولار) در ژنوتيپ فجر به ترتيب 34، 13- و 2- درصد، در ژنوتيپ حسني به 13، 64- و 46- درصد، در ژنوتيپ شيرودي 7، 42 و 3- درصد، و در ژنوتيپ طارم منطقه 50، 13 و 33 درصد تغيير يافت (جدول 4-18).
با افزايش غلظت دي اکسيد کربن در سطح غلظت نيتروژن 712/0 ميليمولار ميزان تغيير غلظت کلروفيل در ژنوتيپ هاي فجر، حسني، شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 10، 73، 38 و 57- درصد بود. اين مقادير در سطح 42/1 ميلي مولار به ترتيب 30-، 42-، 30- و 64 درصد و در سطح 85/2 ميليمولار به ترتيب 68، 68، 40- و 68- درصد و در سطح 79/3 ميليمولار به ترتيب 97، 4-، 5- و 50- درصد بود.
به عبارت ديگر بيشترين تغيير پذيري (به صورت کاهشي) در غلظت کلروفيل در اثر افزايش غلظت دي اکسيد کربن درسطوح نيتروژن 712/0، 85/2 و 79/3 ميليمولار در ژنوتيپ طارم منطقه و در سطح 42/1 ميليمولار براي ژنوتيپهاي فجر، حسني و سطوح 42/1 و 85/2 ميليمولار براي ژنوتيپ شيرودي مشاهده گرديد.
4-3-4- غلظت کاروتنوئيد
اثر غلظت دي اکسيد کربن محيط بر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال پنج درصد معنيدار بود (جدول 4-12). با افزايش غلظت دي اکسيد کربن از 360 به 700 ميکرومول در مول غلظت کاروتنوئيد، 7 درصد کاهش نشان داد (جدول 4-15). در آزمايش گوفو و همکاران (2014) غلظت کاروتنوئيد در سال اول تحت تاثير افزايش غلظت دي اکسيد کربن قرار نگرفت ولي در سال دوم کاهش معني دار 17 درصدي داشت [42].
اثر غلظت نيتروژن محلول غذايي بر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال يک درصد از نظر آماري معني‌دار بود (جدول 4-12). سطوح نيتروژن 712/0 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به سطح شاهد يا 85/2 ميلي‌مولار به ترتيب 2/10 و 04/2 درصد افزايش و سطح 42/1 ميلي‌مولار 16/8 درصد کاهش در غلظت کاروتنوئيد نشان دادند (جدول 4-15).
بين ژنوتيپهاي برنج اختلاف معني‌داري از نظر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال يک درصد وجود داشت (جدول 4-12). غلظت کاروتنوئيد در ژنوتيپهاي فجر، حسني، شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 185/0، 116/0، 162/0 و 185/0 ميلي گرم در گرم وزن تر بود. همچنين تفاوت بين بيشترين غلظت کاروتنوئيد در ژنوتيپ شيرودي با کمترين مقدار در ژنوتيپ حسني ، 28 درصد بود (جدول4-15).
تاثير برهمکنش نيتروژن و ژنوتيپ بر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال يک درصد معنيدار بود (جدول 4-12). شاخص سبزينگي در سطوح نيتروژن 712/0، 42/1 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به شاهد (85/2 ميلي‌مولار) در ژنوتيپ فجر به ترتيب 4+ (28%)، 1+ (7%) و 1+ (7%)، در ژنوتيپ حسني 1+ (7%)، 9- (64%) و 2- (14%)، در ژنوتيپ شيرودي 1- (6%)، 4+ (26%) و 1+ (6%)، و در ژنوتيپ طارم منطقه 4+ (28%)، صفر (صفر%) و 2+ (14%) واحد بر حسب ميليگرم در گرم وزن تر تغيير يافت (جدول 4-18). بيشترين ميزان تغيير (کاهشي) نسبت به شاهد در سطح 42/1 ميليمولار در ژنوتيپ حسني مشاهده شد.
تاثير برهمکنش اثرات دي اکسيد کربن محيط و ژنوتيپ بر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال يک درصد معنيدار بود (جدول 4-12). با افزايش غلظت دي اکسيد کربن از 360 به 700 ميکرومول در مول، غلظت کاروتنوئيد ژنوتيپهاي شيرودي و طارم به ترتيب 17 و 25 درصد کاهش نشان داد. در حالي که غلظت کاروتنوئيد در ژنوتيپ فجر 16 درصد افزايش يافت. افزايش 8 درصدي غلظت کاروتنوئيد ژنوتيپ حسني از نظر آماري معني دار نبود (شکل 4-13).

شکل 4-13- تاثير غلظت دي اکسيد کربن محيط بر غلظت کاروتنوئيد ژنوتيپ‌هاي برنج
برهمکنش اثرات سه گانه دي اکسيد کربن، نيتروژن و ژنوتيپ بر غلظت کاروتنوئيد در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود (جدول 4-12). در شرايط غلظت معمول دي ‌اکسيد کربن ، غلظت کاروتنوئيد در سطوح نيتروژن 712/0، 42/1 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به شاهد (85/2 ميلي‌مولار) در ژنوتيپ فجر به ترتيب 54، 54 و 18 درصد، در ژنوتيپ حسني صفر، 57- و 21- درصد، در ژنوتيپ شيرودي 35-، 10 و 20- درصد، و در ژنوتيپ طارم منطقه 10، 31- و 5- درصد بود. در حالي که در شرايط کربن دي‌اکسيد غني شده (700 ميکرومول در مول)، شاخص سبزينگي در سطوح نيتروژن 712/0، 42/1 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به شاهد در ژنوتيپ فجر به ترتيب 12، 23- و 6 درصد، در ژنوتيپ حسني 6-، 66- و 13- درصد، در ژنوتيپ شيرودي 36، 45 و 45 درصد، و در ژنوتيپ طارم منطقه به ترتيب 50، 50 و 40 درصد تغيير يافت (جدول 4-18).
به عبارت ديگر با افزايش غلظت دي اکسيد کربن در سطح غلظت نيتروژن 712/0 ميليمولار ميزان تغيير غلظت کاروتنوئيد در ژنوتيپ هاي فجر، حسني، شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 8، 5/3، 19 و 30- درصد بود. اين مقادير در سطح 42/1 ميلي مولار به ترتيب 20-، 16-، 25- و 11 درصد و در سطح 85/2 ميليمولار 54، 11، 45- و 45- درصد و در سطح 79/3 ميليمولار 42، 23، صفر و 24- درصد بود.
به عبارت ديگر بيشترين تغيير پذيري (به صورت کاهشي) در غلظت کاروتنوئيد در اثر افزايش غلظت دي اکسيد کربن درسطوح نيتروژن 712/0، 85/2 و 79/3 ميليمولار در ژنوتيپ طارم منطقه و در سطح 42/1 ميليمولار براي ژنوتيپهاي فجر، حسني و سطوح 42/1 و 85/2 ميليمولار براي ژنوتيپ شيرودي مشاهده گرديد.

4-3-5- غلظت نيتروژن اندام هوايي
اثر غلظت دي اکسيد کربن بر غلظت نيتروژن اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد از نظر آماري معني‌دار بود (جدول 4-13). با افزايش غلظت دي اکسيد کربن، غلظت نيتروژن اندام هوايي 10 درصد کاهش نشان داد (جدول 4-16). وراکون و همکاران (1999) نيز در آزمايش خود نشان دادند که افزايش غلظت دي اکسيد کربن تا سطح 545، 723 و 895 ميکرومول در مول باعث کاهش به ترتيب 11، 14 و 14 درصدي غلظت نيتروژن برگ برنج نسبت به غلظت معمول دي اکسيد کربن شد [82]. گوفو و همکاران (2014) در آزمايش خود بر روي گياه برنج در طي دو سال نشان دادند که افزايش غلظت دي اکسيد کربن تا سطح 550 ميکرومول در مول تاثير معني‌داري در سال اول بر غلظت نيتروژن برنج نداشت ولي در سال دوم باعث کاهش معني دار 2/18 درصدي آن شد [42].
يکي از دلايل کاهش غلظت نيتروژن در شرايط دي اکسيد کربن غني شده، رقت ناشي از افزايش رشد و وزن خشک گياه است [37]. ولي در اين مطالعه با توجه به عدم افزايش وزن خشک گياه در شرايط دي اکسيد کربن غني شده، اثر رقت دليل احتمالي کاهش غلظت نيتروژن نمي‌باشد. با اين حال، تايوب و ونگ (2004) کاهش غلظت نيتروژن اندام هوايي را به کاهش کارايي ساختار ريشه، کاهش ظرفيت جذب ريشه و افزايش کارايي نيتروژن مربوط دانست [74]. همچنين ماکينو و ماي (1999) بيان داشته در شرايط افزايش غلظت دي اکسيد کربن با افزايش غلظت کربوهيدراتها در برگ باز تخصيص نيتروژن از برگ به سمت غلاف برگ و ريشه صورت ميگيرد [57].
اثر غلظت نيتروژن محلول غذايي بر غلظت نيتروژن اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود (جدول 4-13). غلظت نيتروژن اندام هوايي در سطوح نيتروژن 712/0 و 42/1 ميلي‌مولار نسبت به سطح شاهد يا 85/2 ميلي‌مولار به ترتيب 20 و 4 درصد کاهش داشت. در حالي که سطح 79/3 ميلي‌مولار با شاهد تفاوتي نداشت (جدول 4-16). افزايش کاربرد کود نيتروژن تجمع نيتروژن را در گياه برنج افزايش ميدهد [84]. دليري و همکاران (1390) در مطالعه خود بر روي ژنوتيپ طارم محلي با به کار بردن دو سطح نيتروژن خالص 46 و 96 کيلوگرم در هکتار نشان دادند که افزايش سطح نيتروژن باعث افزايش 7 درصدي در تجمع نيتروژن کل در گياه شد [13]. يو و همکاران (2013) در آزمايش خود نشان دادند که سطح نيتروژن 270 کيلوگرم در هکتار نسبت به عدم کاربرد کود در مراحل ساقه رفتن، خوشه دهي و رسيدگي به ترتيب باعث افزايش 169، 146 و 271 درصدي در تجمع نيتروژن در کل گياه شد [82].
بين ژنوتيپهاي برنج از نظر غلظت نيتروژن اندام هوايي اختلاف معني‌داري در سطح احتمال يک درصد وجود داشت (جدول 4-13). غلظت نيتروژن اندام هوايي در ژنوتيپهاي فجر، حسني، شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 6/25، 5/28، 2/33 و 1/30 گرم در کيلوگرم وزن خشک بود. همچنين تفاوت بين بيشترين غلظت نيتروژن در ژنوتيپ شيرودي با کمترين مقدار در ژنوتيپ فجر، 23 درصد بود (جدول 4-16).
4-3-6- محتواي نيتروژن اندام هوايي
اثر دي اکسيد کربن بر محتواي نيتروژن اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود (جدول 4-13). افزايش غلظت دي اکسيد کربن باعث کاهش 4/21 درصدي در محتواي نيتروژن اندام هوايي شد (جدول 4-16). کاهش محتواي نيتروژن در شرايط دي اکسيد کربن غني شده به دليل کاهش همزمان وزن خشک اندام هوايي و غلظت نيتروژن اندام هوايي بود.
اثر غلظت نيتروژن محلول غذايي بر محتواي نيتروژن اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود(جدول4-13). محتواي نيتروژن اندام هوايي در سطوح نيتروژن 712/0 و 42/1 ميلي‌مولار نسبت به شاهد (85/2 ميلي‌مولار) به ترتيب 5/8 و 5/41 درصد کاهش يافت. در حالي که سطح 79/3 ميلي‌مولار با شاهد تفاوت معني‌داري نداشت (جدول4-16).
بين ژنوتيپها اختلاف معني‌داري از نظر محتواي نيتروژن اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد وجود داشت (جدول 4-13). محتواي نيتروژن اندام هوايي ژنوتيپهاي فجر، حسني، شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 0137/0، 0300/0، 0250/0 و 0337/0 گرم در بوته بود. همچنين تفاوت بين بيشترين مقدار محتواي نيتروژن در ژنوتيپ طارم با کمترين مقدار در ژنوتيپ فجر، 3/59 درصد بود (جدول 4-16).
4-3-7- غلظت نيتروژن ريشه
اثر دي اکسيد کربن بر غلظت نيتروژن ريشه در سطح احتمال يک درصد از نظر آماري معني‌دار بود (جدول 4-14). افزايش دي اکسيد کربن موجب افزايش 28 درصدي غلظت نيتروژن ريشه شد (جدول 4-16). همچنين در اين آزمايش با افزايش غلظت دي اکسيد کربن نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي 46 درصد افزايش داشت [جدول 4-16].
اثر غلظت نيتروژن محلول غذايي بر غلظت نيتروژن ريشه از نظر آماري معنيدار نبود (جدول 4-14).
تفاوت ژنوتيپها از نظر غلظت نيتروژن ريشه در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود (جدول 4-13). غلظت نيتروژن ريشه در ژنوتيپهاي شيرودي و طارم منطقه به ترتيب 2/30 و 4/11 گرم در کيلوگرم وزن خشک بوته بود (جدول4-16).
4-3-8- نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي
اثر غلظت دي اکسيد کربن بر نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد معني‌دار بود (جدول 4-13). در شرايط دي اکسيد کربن غني شده نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي در مقايسه با شرايط معمول غلظت دي اکسيد کربن 46 درصد افزايش يافت (جدول 4-16). ماکينو (1999) بيان داشته در شرايط افزايش غلظت دي اکسيد کربن تخصيص نيتروژن در اندامهاي مختلف گياه در شرايط افزايش غلظت دي اکسيد کربن تغيير ميکند، و در اين شرايط باز تخصيص نيتروژن از برگ به ريشه افزايش مييابد [57].
اثر غلظت نيتروژن محلول غذايي بر نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي در سطح احتمال پنج درصد معني‌دار بود (جدول 4-13). نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي در سطوح نيتروژن 712/0، 42/1 و 79/3 ميلي‌مولار نسبت به سطح شاهد(85/2 ميلي‌مولار) به ترتيب 11، 37 و 20 درصد کاهش نشان داد (جدول 4-16).
بين ژنوتيپها اختلاف معني داري از لحاظ نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام هوايي در سطح احتمال يک درصد وجود داشت (جدول 4-13). نسبت غلظت نيتروژن ريشه به اندام

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید